Montpellier - Sète: de duidelijke Occitaanse lijn

Eerste halte: het Centre régional d’art contemporain de Sète, aan de kade van het kleine Venetië van de Languedoc. Lucy McKenzie heeft een decor ontworpen en gebouwd dat vertrouwd aandoet: een passagierstreinhut uit een ander tijdperk, met houten banken tegenover elkaar en vintage gordijnen. De ene is een schaalmodel, de andere levensgroot, waarin je kunt zitten en de geschilderde landschappen kunt bewonderen terwijl ze voorbijrijden. Lucy McKenzie is opgeleid in Glasgow en heeft naam gemaakt door de grenzen tussen kunst en decor te vervagen. Hier schildert ze met de hand wat op het eerste gezicht drukwerk lijkt: nepkranten, typografische oppervlakken, reclamemotieven. Je moet dichterbij komen om het penseel, de lichte verschuivingen en het materiaal te kunnen onderscheiden. En dan zijn er nog aanwezigheden. Mannequins, figuren die doen denken aan wassen beelden. Gezichten onbeweeglijk, blikken gefixeerd, hun houdingen te toegepast om natuurlijk te zijn. En toch aarzelen we even: leeft het? Of gewoon gefabriceerd? Het is minder een artistieke demonstratie dan het geamuseerde moment waarop je oog beseft dat het bedrogen is.

Op een half uurtje rijden ten westen langs de kust biedt het Mrac Occitanie in Sérignan een radicaal contrast met Philippe Decrauzat, een kunstenaar die afkomstig is uit de veeleisende en strenge Zwitserse abstracte beweging. Zijn werken gaan uit van eenvoudige structuren (lijnen, cirkels, herhalingen) maar hebben een onmiddellijk effect op het lichaam. Voor bepaalde werken wankelt je blik, alsof het oppervlak beweegt. Het is niet spectaculair, maar de precisie is indrukwekkend. In tegenstelling tot wat je op het eerste gezicht zou denken, is niets decoratief, alles is gekalibreerd om de waarneming te activeren. Je gaat weg nadat je fysiek iets hebt ‘gezien’.

Terug naar Sète, naar het Musée Paul Valéry, dat tegen een heuvel aanligt met uitzicht op zee. Het uitzicht is weids en oneindig mooi, en dit is het decor voor de Carambolages van André Cervera. Cervera, geboren in Sète in de jaren 60, werkt hier thuis. Zijn schilderijen zijn dicht, vol figuren, verwijzingen en gebaren. We herkennen fragmenten uit de populaire cultuur, teruggebracht door een man die de wereld heeft gezien en ervaren, knipogen naar de kunstgeschiedenis, met personages die lijken te verschijnen en dan weer verdwijnen in het materiaal. Als je er niet wilt wonen, kun je ronddwalen op zijn doeken, er gebeurt zoveel. Je keert terug naar een detail, om vervolgens een ander te zien verschijnen. Een schilderij dat weigert stil te staan en dat in deze stad van licht een ideaal terrein vindt.

Laatste halte, de Frac Occitanie Montpellier. Brice Dellsperger presenteert Biche en Sara in Le cours des choses. Bekend om zijn films waarin dezelfde scène wordt nagespeeld door verschillende performers, vaak in identieke settings, plaatst de kunstenaar twee figuren, Biche en Sara, in situaties die worden herhaald met kleine variaties. Dit is geen cinema in de klassieke zin, maar een nauwgezette observatie van het spel, van de rol, van wat herhaald wordt zonder dat we het beseffen.

Wat deze vier tentoonstellingen aan de Middellandse Zee gemeen hebben, is een ervaring: zien hoe een beeld wordt gemaakt (McKenzie), voelen hoe een beeld werkt (Decrauzat), een beeld binnengaan (Cervera), kijken hoe een beeld wordt nagespeeld (Dellsperger). Bovenal komt het allemaal samen in een weekend dat zinvol is. Een ochtend in Montpellier, lunch in Sète voor de boten, een vlucht naar Sérignan, en dan een terugkeer naar de Occitaanse metropool in de schemering. Niets spectaculairs in het programma, het gaat om de sensaties. We zijn niet helemaal hierheen gekomen om tentoonstellingen af te vinken, maar voor dit vanzelfsprekende moment: om in het zuiden te zijn, in dit meedogenloze licht dat alles duidelijker maakt voor zowel kunstenaars als publiek.

Plastic Newspaper tentoonstelling door Lucy McKenzie, tot 6 september 2026, Crac Occitanie, Centre régional d’art contemporain, 26 quai Aspirant Herber, 34200 Sète.
https://www.crac.laregion.fr

Intercisio tentoonstelling van Philippe Decrauzat, tot 21 september 2026, Mrac Occitanie,
Musée régional d’art contemporain Occitanie / Pyrénées-Méditerranée, 146 avenue de la Plage, 34410 Sérignan.
https://www.mrac.laregion.fr

Tentoonstelling Carambolages van André Cervera, tot 7 juni 2026, Musée Paul Valéry,
148 rue François Desnoyer, 34200 Sète.
https://www.museepaulvalery-sete.fr

Brice Dellsperger, Biche et Sara dans Le cours des choses, tot 30 augustus 2026, Frac Occitanie Montpellier, 4 rue Rambaud, 34000 Montpellier.
https://www.frac-occitanie-montpellier.fr