Sprankelend uitje in de Champagne

Van België gaat het naar de Champagne: eerste halte, Reims. De stad, waar sinds Clovis de koningen van Frankrijk werden gekroond, combineert gotisch erfgoed, de herinnering aan de Grote Oorlog, art-decopracht en de grote champagnehuizen. Het is een ideale introductie tot de stad voordat je verder gaat naar Épernay, deAvenue de Champagne, de tuinen van La Briqueterie en, op de terugweg, de Grand-Hornu.

Reims, waar sinds Clovis de koningen van Frankrijk werden gekroond, heeft drieëndertig Franse vorsten zien passeren door de gewelven van de kathedraal Notre-Dame, een gotisch meesterwerk dat nog steeds een van de meest bezochte monumenten van het land is. De stad is voor meer dan 80% herbouwd na de Grote Oorlog en heeft zich ook gevestigd als een openluchtmuseum vanArt Deco, met de Carnegie Bibliotheek, de Foujita Kapel en de Villa Demoiselle. Maar Reims is net zo goed de historische hoofdstad van de champagne, waar de grootste huizen sinds de achttiende eeuw hun thuis hebben gevonden. Ruinart, de oudste, opgericht in 1729, Pommery, Veuve Clicquot, Krug en Taittinger hebben allemaal hun kelders gegraven in de Gallo-Romeinse krijtgroeven, ondergrondse steengroeven die sinds 2015 doorUNESCO op de lijst staan van Coteaux, Maisons et Caves de Champagne. In tegenstelling totÉpernay, waar de kelders de rechte as van de Avenue de Champagne volgen, is het ondergrondse erfgoed van Reims verspreid, wijk per wijk, als een herinnering aan de centrale rol die het nog steeds speelt in de economie, geschiedenis en verbeelding van de wijngaarden.

De eerste stop is in de wijk Saint-Nicaise. Toegegeven, dit is niet het meest gastvrije arrondissement van de stad, vooral in vergelijking met de wijk Crayères, die zich uitstrekt over de hoogten van Reims en veel gastvrijer is, met zijn weelderige herenhuizen en schaduwrijke tuinen. Het is echter wel de thuisbasis van de onlangs gerenoveerde Taittinger kelders, die zeker een bezoek waard zijn. Na anderhalf jaar werk door architect Giovanni Pace uit Reims heropende het huis zijn deuren in juli 2024 met een duidelijke belofte: minder, maar beter entertainen. Het Art Deco paviljoen dat Tassigny in de jaren 1930 ontwierp, is uitgebreid met een eigentijdse peristyle, een knipoog naar de voormalige Saint-Nicaise abdij die tijdens de Revolutie werd verwoest. In de kelder kun je een duik nemen in de Gallo-Romeinse krijtgroeven die in de 4e eeuw werden gegraven, later in de 13e eeuw werden overgenomen door benedictijner monniken en nu op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staan. In deze minerale omgeving rijpt de cuvée des Comtes de Champagne, gecreëerd in 1952 als eerbetoon aan graaf Thibaud IV.

Kleur proeven bij Polychrome

Geopend in juni 2025 in de eerder genoemde nieuwe peristyle, de Polychroom De chef-kok in residentie, Charles Coulombeau, winnaar van de Prix International de Cuisine d’Auteur Taittinger in 2020, maakt volop gebruik van kleur om gerechten te creëren met een ongewone visuele levendigheid. De combinaties van spijs en champagne die het huis voorstelt zijn zeker de moeite waard, vooral de uitzonderlijke cuvée Comtes de Champagne, die complexiteit en delicatesse combineert. Een diner dat volledig wordt begeleid door champagne is een zeldzame ervaring. De gerechten van de chef zijn ontworpen met deze gelegenheid in het achterhoofd. Als je ze alleen proeft, lijken ze misschien wat weinig energie te hebben; begeleid door de bubbels van het huis onthult hun evenwicht een grote finesse. Het decor speelt ook zijn rol: grote erkers geven uit op een privétuin, een verademing in de bedrijvige buurt die zich uitstrekt achter de witte muren van het Maison Taittinger.

De vijfsterrenstijl van Marie Courdouan in La Briqueterie

Dan door naar Épernay en deHostellerie Briqueterie & SpaHet vijfsterrenhotel Relais & Châteaux wordt de thuisbasis voor deze adembenemende Champagne. Het hotel ligt in Vinay, op vier kilometer van de wereldhoofdstad van de champagne, en is gevestigd in een authentieke steenfabriek die in 1973 door Mr Chevrier, architect van de Chaumières de France, werd omgebouwd tot hotel. Het hotel werd in september 2023 gekocht door Beauvallon Collection, een in Lyon gevestigde familiehotelgroep die in 2019 werd opgericht door Amaury Rostagnat, en heropende in de lente van 2024 na vijf maanden van intensieve werkzaamheden.

Het hele complex van 2500 m², van de 40 kamers en suites tot de openbare ruimtes, werd opnieuw ontworpen door de architecte Marie Courdouan uit Lyon. Het project, dat drie maanden duurde om te ontwerpen en vijf maanden om te bouwen, werd in volle vaart uitgevoerd, met een resultaat van zeldzame samenhang. « Het idee was om de bestaande ruimte te vernieuwen en te herinterpreteren zonder deze te verstoren. Ik heb de ruimtes opgefleurd door het decor lichter te maken, de stoffen te verwijderen en de gordijnen te beperken tot de begane grond om de bovenste verdiepingen open te stellen voor het park », legt de architect uit. Weg zijn de alomtegenwoordige rode tinten, zware gordijnen en rococo kroonluchters van weleer, vervangen door een meer eigentijds palet waarin puur wit samenkomt met kaki, ash taupe grijs en kersenhout. Houten vloeren, dikke tapijten, bouclettestoffen voor hoofdeinden en kussens, zachte plaids: alles draagt bij aan een verstild comfort dat de indruk geeft van een meer verfijnd huis. In de badkamers voegen de terrazzo op de vloer en de muren, de lichthouten opbergmeubels, de Engelse kranen en de chromen wastafels een vleugje elegante moderniteit toe.

Op de begane grond is de bar het zenuwcentrum. Onder een laag balkenplafond, naast een grote open haard en een XXL-toonbank met verlichte rekken, worden wijnen, champagnes en cocktails gepresenteerd, met speciale aandacht voor de onafhankelijke wijnboeren uit de regio. Landschappelijk behang, diep fluweel en gedempte verlichting creëren een rustige sfeer die uitnodigt om de avond te verlengen. De stoelen zijn van Vincent Sheppard, de tafels zijn gemaakt van blond hout, de gordijnen zijn van licht linnen, de muren zijn bedekt met landschapsbehang en de toonbank is bekleed met zelliges, waardoor een omgeving ontstaat waarin niets opvalt en alles rustgevend is.

Op de eerste avond, nog steeds een beetje versleten van de weg ondanks de gastronomische tussenstop bij Taittinger en het bezoek aan het centrum van Reims, lieten we ons gewillig naar de bistro van het hotel gaan voor het diner. Dit is een beetje een verkeerde benaming, want de aangeboden keuken is meer bistronomisch. De gerechten zijn uitgebreider dan je zou verwachten van een eenvoudige brasserie. De kruiden zijn precies, de smaken assertief, en met reden: de bistro heeft hetzelfde keukenteam en dezelfde producenten alsAlcôve, het met een Michelin-ster bekroonde restaurant in La Briqueterie.

Avenue de Champagne en de kerk Saint-Martin

De volgende dag, als je de kans krijgt na het heerlijke ontbijtbuffet, begin je de dag met een wandeling door de hoteltuin. Rondom de voormalige steenfabriek ligt een park van vier hectare met een rozentuin, bloemperken, vaste planten, muren omzoomd met Virginia klimop, waterpartijen, een fontein en een bos. Deze even rustige als mooie omgeving maakt van La Briqueterie een van de mooiste verblijfplaatsen in de Champagne, en ongetwijfeld een van de weinige die zo’n volledige onderdompeling in de natuur biedt. Dit alles maakt het een bestemming op zich, veel meer dan alleen een plek om te bezoeken.

Ga dan naar Épernay en zijn Avenue de Champagnedie je van de ene kant naar de andere kunt bewandelen. Deze laan, die sinds juli 2015 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat, is een van de meest prestigieuze van Frankrijk, zo niet van Europa, dan toch van de wereld. Onder de kasseien liggen meer dan honderdtien kilometer aan galerijen die in het krijt zijn uitgehouwen en waar zo’n tweehonderd miljoen flessen zijn ondergebracht. Château Perrier toont hier zijn rijkdom en de grote huizen van Moët & Chandon, Pol Roger en Mercier staan langs de gevels. Het is jammer dat het Belle Époque huis van het Champagnehuis Perrier-Jouët niet toegankelijk is voor het publiek: het is een delicate vitrine met een van de rijkste decors en een van de mooiste Art Nouveau collecties in Frankrijk. En dat is nog maar het begin.

Neem je troost in een kort uitstapje naar CastellaneDe historische gebouwen en faciliteiten herinneren eraan dat industriële gebouwen ooit werden ontworpen om niet alleen functioneel, maar ook mooi te zijn. Het bedrijf werd in 1895 opgericht door burggraaf Florens de Castellane en maakte in 1907 deel uit van Union Champenoise, langs de spoorlijn Parijs-Straatsburg. De Castellane toren, gebouwd in gewapend beton door architect Alexandre-Édouard Fournier tussen 1903 en 1904, is 66 meter hoog en een tijdloze bezienswaardigheid. Hij wordt ook wel de vuurtoren van Épernay genoemd en biedt na 237 treden een 360° panoramisch uitzicht over de stad en de heuvels van de Champagne.

Maak op de terugweg naar het hotel een korte omweg naar de kerk Saint-Martin de Chavot-Courcourt, gelegen op een heuvel in de Champagne. Gebouwd in 1108 op de motte van het voormalige gravenkasteel van Montfélix, afgebrand door de hugenoten in 1567 en vervolgens gedeeltelijk herbouwd tijdens de Renaissance, en geklasseerd als historisch monument sinds 1942, is het een echt erfgoed met een uniek panoramisch uitzicht op de wijngaarden. In de late namiddag, wanneer de zon ondergaat, de schaduwen langer worden en het licht goudkleurig wordt, krijgt het moment een echt romantische kwaliteit. Het is een geweldige plek om de natuur van de Champagnestreek en waar deze wijngaard voor staat te waarderen.

Een wellnessvakantie in de spa van Maison Caulières

Terug in La Briqueterie, voor het diner, is het moeilijk om de drang te weerstaan om te genieten van de spa. Volledig opnieuw ontworpen tijdens de renovatie, is het geplaatst onder de handtekening van het Maison Caulièreseen familiebedrijf uit de Franse regio Indre-et-Loire, met voorouderlijke knowhow als ambachtelijke olieproducent, aangevuld met een reeks gezichtsbehandelingen van Codage Paris. In een omgeving die wordt gedomineerd door hout en lichte tinten, is er een verwarmd binnenzwembad dat baadt in het licht door een enorm glazen dak met uitzicht op de tuin, een jacuzzi met duizenden bubbels voor een diepe ontspanning van de spieren, een hammam, twee behandelkamers, waarvan een voor twee personen, en een fitnessruimte uitgerust met WaterRower houten apparaten, met uitzicht op een binnenplaats vol planten.

Er is echter één voorbehoud: in het hoogseizoen, wanneer het etablissement volgeboekt is, lijkt het zwembad een beetje ondermaats en het aantal ligstoelen een beetje te klein om de bewoners op de drukste momenten van de dag comfortabel te kunnen ontvangen. Een detail dat niets afdoet aan de kwaliteit van de plek. Integendeel, het intermezzo opent een dimensie van ontkoppeling, rust en welzijn die nog dieper gaat dan het eenvoudige comfort van het hotel, dat al uitstekend is. Dit is vaak waar het echte keerpunt van het verblijf plaatsvindt: je verlaat het zwembad gekalmeerd, je schouders ingezakt, klaar om het diner aan te pakken met het soort onbevangenheid dat alleen echte resorts kunnen bieden.

De gastronomie van Alcôve

De avond gaat verder in het gastronomische restaurant Alcôve. De eetzaal, in tegenstelling tot de bar, heeft hoge plafonds en kijkt uit op een groot boograam dat uitkijkt op het aangelegde park en de waterpartijen. Kalkverf, koperen wandlampen, diep fluweel, antieke gravures en de originele open haard zorgen voor een elegante maar warme inrichting, die wordt afgerond door het op tweed geïnspireerde tapijt met champagnekleurige draden.

Sinds 2024 worden de keukens geleid door Nawal Rezagui, de eerste vrouw die de scepter zwaait over de fornuizen van dit huis dat in 1973 werd opgericht. Nawal Rezagui, oorspronkelijk afkomstig uit Marokko, studeerde af in industriële informatica voordat ze terugkeerde naar haar oorspronkelijke roeping. Ze werkte in Marseille, Duitsland en het met een Michelin-ster bekroonde restaurant Krone, het Domaine de Fontenille en vervolgens Les Hautes Mers op Île d’Yeu. In maart 2026 kreeg de chef-kok de eerste ster van het etablissement in de Michelingids. Deze onderscheiding plaatst Alcôve bij de allerbeste restaurants in de regio en bevestigt wat je al vanaf de eerste bediening voelt: de keuken is verfijnd, de combinaties precies goed, creatief zonder overdreven te zijn. Nawal Rezagui is bijzonder op haar gemak met vis, die onberispelijk wordt bereid en tot in de perfectie wordt gekruid. De ingrediënten zijn afkomstig van toegewijde lokale producenten zoals Ferme du Grand Orme, Louise Viard, Atelier Contal en Chèvres d’Argonne, terwijl in het park van vier hectare bijenkorven en kruiden staan. Een zomerse creatie vat zijn aanpak samen: watermeloen en zijn gefermenteerde water, panna cotta met twaalf maanden Comté kaas en azijngel, die zijn Marokkaanse roots oproept.  » Mijn keuken vertelt mijn verhaal, mijn herinneringen en mijn reizen, terwijl ze tegelijkertijd een band heeft met de Champagnestreek die me elke dag inspireert », vertrouwde ze me toe ter gelegenheid van haar prijs. De kelder telt meer dan 850 referenties, met een bijzondere focus op champagnes van onafhankelijke wijnbouwers.

Aarzel niet om aan de bar een glas coteaux champenois te bestellen, de stille rode wijnen uit de Champagne. Ze herinneren je eraan dat champagne vóór de bubbels nog wijn is en dat de streek een fantastisch terroir heeft dat iets anders kan voortbrengen dan mousserende wijnen. Deze rode wijnen, die jammer genoeg niet veel voorkomen op de menukaarten van restaurants, hotels of wijnhandelaars, worden hier per glas aangeboden in verschillende referenties. Een zeldzame kans om een weinig bekende stijl te ontdekken.

Hedendaagse gastronomische epiloog in de Grand-Hornu

De volgende ochtend waren we terug in België, maar de reis was nog niet helemaal voorbij. Onderweg stopten we bij de Grand-Hornuin de buurt van Mons. Dit voormalige mijncomplex, dat tussen 1810 en 1830 werd gebouwd door Henri De Gorge, in 1971 van de sloop werd gered door architect Henri Guchez en sinds 2012 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat, is omgebouwd tot een spraakmakend cultureel centrum en huisvest twee instellingen: MAC’s, het Musée des Arts Contemporains de la Fédération Wallonie-Bruxelles, en CID, het Centre d’Innovation et de Design. Na een kleine culturele onderdompeling gaan we naar de tafel van Olivier De Vriendt bij Rizomde place to be. De Brusselse chef, die werkte bij Sang-Hoon Degeimbre’s L’Air du Temps, nam het restaurant over op 1 januari 2021.

Haar keuken wordt verrassend onderschat, hoewel het een van de meest interessante van het moment is: altijd fijn gecombineerd, vaak met een impact op het gehemelte, met versheid en verwennerij als haar handtekening. Ze is eigentijds en besteedt veel aandacht aan de lokale bevolking, het milieu, duurzaamheid en gezondheid. Groenten staan centraal op het bord, dierlijke eiwitten spelen een aanvullende rol en bijna 90% van de ingrediënten is afkomstig uit een straal van veertig kilometer rond het restaurant. « Ik wil laten zien dat het mogelijk is om een sterke, creatieve en ontroerende gastronomie te creëren met eenvoudige, lokale producten », somt de chef op.

Het viergangenmenu Racines, dat 69 euro kost, is een accurate weerspiegeling van deze aanpak. Om te beginnen worden asperges gecombineerd met wilde knoflook en boekweit aan de ene kant en schorseneren, bottarga en honing aan de andere kant, een meesterlijk samenspel van texturen en bitterheid dat de kaart van lentegroenheid speelt zonder ooit de makkelijke weg te kiezen. Dit wordt gevolgd door varkensvlees met wortelen en kimchi, een mooie illustratie van deze keuken die openstaat voor fermentaties en Aziatische invloeden, het kenmerk van ‘meester’ San Degeimbre. Het dessert, kiwi, dragon en crumble, sluit de maaltijd levendig en aromatisch af, trouw aan de signatuur van het huis: verrassen zonder te haasten.

De menu’s kunnen vergezeld gaan van een klassieke wijn-spijs combinatie, een niet-alcoholische drank-spijs combinatie, of een combinatie van de twee. Deze laatste optie is ongetwijfeld de meest interessante. Het behoudt de aanwezigheid van de wijn, als smaakversterker, terwijl het ruimte laat voor dranken die een verlengstuk zijn van de keuken: complex, fijn, delicaat en fris. De oefening is anders dan het klassieke paren: het gaat er niet langer om de best mogelijke wijn bij een gerecht te vinden, maar om een drankje op maat uit te vinden. Op deze manier wordt de ervaring van het koken uitgebreid naar het glas, met een precisie die wijn niet altijd kan bereiken.

Een speciale vermelding gaat naar het bier dat bij het dessert wordt geserveerd. Kumo Noka is een spontaan gegist bier, voor de chef gebrouwen door de Zythologist brouwerij in Gouy-lez-Piéton, dat abrikoos en shisobladeren combineert. Strak en levendig, met de fruitige zoetheid van abrikoos, is het als een vloeibaar snoepje en een opmerkelijke begeleiding van het dessert. Reden te meer om de deur van Rizom open te duwen: of je nu op weg bent naar Champagne of terugkeert, de afleiding is volledig gerechtvaardigd.

Bij wijze van retour

Drie dagen volstaan om te genieten van wat de Champagne naast zijn bubbels te bieden heeft. Een rijk erfgoed, soms discreet, zelfs verborgen, vaak spectaculair, dat zich uitstrekt van de Gallo-Romeinse krijtgroeven van Reims tot de gevels van deAvenue de Champagne, van de hellingen van Chavot-Courcourt tot de tuinen van La Briqueterie. Een bloeiende gastronomie, gedreven door een generatie chef-koks zoals Nawal Rezagui in Vinay en Charles Coulombeau in Reims, die de Champagnestreek een frisse, precieze en gevoelige interpretatie geven. En een hotelsector die in staat is, zoals in La Briqueterie, om het comfort van een landhuis te verzoenen met de strengheid van een vijfsterren Relais & Châteaux. De escapade kan worden verlengd met een uitstapje naar Grand-Hornu, waar de keuken van Olivier De Vriendt je eraan herinnert dat België, op slechts een uur rijden van de wijngaarden, ook restaurants heeft die de moeite waard zijn om de tijd voor te nemen. Je hoeft alleen maar te vertrekken met het bruisen van de bubbels in je mond en herinneringen in je hoofd.