Maredsous leeft... nunc et semper!

Laten we eerlijk zijn: op 10 oktober 2025, toen pater François Lear, de toen pas verkozen abt van Maredsous, en Charles d’Orjo, de gloednieuwe algemeen directeur van de vzw Abdij van Maredsous, de pers bijeenriepen in de kapittelzaal van de abdij om het project « Basiliek 2030 » voor te stellen, was de balans enigszins catastrofaal. De foto’s van het dak, bedekt met geïmproviseerde lapjes, gaven dezelfde indruk als een oude, duffelcoat vol met lappen, nooit echt gerepareerd; terwijl die van de steunberen (een cruciaal structureel ondersteunend onderdeel) die door vocht waren gebarsten, je de rillingen bezorgden. De omvang van de werkzaamheden die nodig waren voor de totale restauratie van de abdij: 2,5 miljoen euro (een bedrag dat na de start van de werkzaamheden uiteindelijk werd herzien naar 3,3 miljoen). En geen cent overheidsgeld om de monniken te helpen.

Hoewel Maredsous een van de belangrijkste plaatsen is voor spiritueel leven en toerisme in België en Wallonië (meer dan 600.000 bezoekers per jaar), een van de economische longen van de regio (de site biedt in het hoogseizoen werk aan meer dan 200 mensen), en ondanks het optimisme en de strijdlust die Charles d’Orjo en pater François toonden, was de situatie zorgwekkend. Te meer daar er in het kielzog een controverse ontstond over de aard van het contract tussen de abdij en de kaasmaker Bel (die het merk Maredsous exploiteert). Maar als men geloof heeft (en Maredsous lijkt daarvoor een uitgelezen plek), verzet men bergen en de historische tandem (het is de eerste keer dat de abdij haar commerciële activiteiten toevertrouwt aan een professional) gevormd door de abt en zijn directeur doet vonken vliegen. De belangrijke fondsenwervings- en donatiecampagne gaat gepaard met een reeks andere innovatieve projecten, waarvan het Maredsous Sound Festival ongetwijfeld het hoogtepunt is.

Een festival van internationale allure

Charles d’Orjo en de monnikengemeenschap komen tot een eenvoudige conclusie: er moet een publiek naar de abdij worden getrokken dat er normaal gesproken niet komt. En wat is er meer verbindend dan muziek? Dat komt goed uit, want het past perfect in de benedictijnse traditie van Maredsous. Het idee van het Maredsous Sound Festival Maredsous Sound Festival werd geboren, maar niet op een kleine schaal. De abdij contacteert een wereldster uit de technomuziek: DJ Padre Guilherme. Deze Portugese priester is een internationale figuur geworden sinds de Wereldjongerendagen in Lissabon en wordt gevolgd door meer dan 2,5 miljoen mensen op sociale media.

Gevraagd over de hele wereld, is het een ware prestatie om een artiest van dit kaliber naar de esplanade van Maredsous te krijgen voor een festival dat toen alleen nog op papier bestond. “Waarom heb ik ervoor gekozen om hier, in Maredsous, te komen?” legt Padre Guilherme uit tijdens de persconferentie, enkele uren voor zijn optreden op het festivalpodium. “De eerste die de uitnodigingen analyseert, is het agentschap. Het begint dus bij de agenten, die kijken of het zinvol is of niet. Als het met de Kerk te maken heeft, zijn ze iets voorzichtiger. En ze vragen mijn mening. Als het een festival is dat voor het eerst wordt georganiseerd, zonder ervaring, is het een beetje delicaat: veel dingen zijn natuurlijk niet perfect. Over twee jaar, over tien jaar, zal dit festival zeker veel beter zijn: zo gaat het altijd, met ervaring, met training. Maar toen ik de zaak zag die met dit festival verbonden was — de renovatie van het klooster, van de abdij — dacht ik: dit is een mooie zaak. En het deed me denken aan mijn begin. Het was hetzelfde: in de bar van een parochie, om geld in te zamelen, schulden af te betalen, en dan de kerk te renoveren. Dus dit is wat ik doe, maar op grotere schaal.” Met de steun en aanwezigheid van zo’n figuur waren alle hoop van Maredsous gerechtvaardigd.

De organisatoren zetten vervolgens een echt festival op poten. Op de vrijdagavond 28 augustus zullen Loutch, Phonetikks en Alber-K optreden. De avond wordt afgesloten met een aanbidding van het Heilig Sacrament.

De volgende dag, zaterdag 29 augustus, na de lauden om acht uur ‘s ochtends voor de meest moedigen of de meest gelovigen, zullen pop-lofzang groepen elkaar opvolgen op de esplanade: Revival, Alive Mouvement, Feel God en Praise, terwijl animaties en workshops van ludieke, sportieve (zoals de CathoBel Cup) en spirituele aard de dag buiten het hoofdpodium zullen vullen. Het aangekondigde doel van de organisatoren: tussen 7.000 en 10.000 mensen over de twee dagen.

Op 28 augustus arriveren de eerste festivalgangers tussen 17.00 en 18.00 uur. Wanneer de regen die op dat moment over de regio valt plaatsmaakt voor de avondzon, ontdekken ze een indrukwekkend decor. Het hoofdpodium staat tussen het voorplein van de neogotische abdij aan de grote esplanade aan de ene kant, en de poort van de arcades van de stenen galerij aan de andere kant, perfect ingekaderd door de grote kastanjebomen. Het toneel van de avond, terwijl het licht van de late dag de steen van de eeuwenoude muren kleurt, heeft iets grandioos dat onvermijdelijk indruk maakt.

Loutch (ook bekend als Sébastien Désclée, oud-leerling van het college van Maredsous, dus een lokale held), Phonetikks en Alber-K (Antoine de Meeûs, een andere oud-leerling van het college, ook bekend met de plek) betreden achtereenvolgens het podium en begeleiden de opbouw van de spanning die voorafgaat aan de aankomst (met vijftien minuten vertraging) van de maestro van de avond.

De show van Padre Guilherme voldoet aan de verwachtingen die men had op basis van de videoclips die de sociale media overspoelen. De sfeer is ongelooflijk, het publiek danst, zingt, springt op het ritme van de klanken die de Padre ten gehore brengt. Het woord ‘communie’ krijgt hier een geheel nieuwe betekenis.

Maar de climax van het concert vindt plaats op het moment dat een deel van de monastieke gemeenschap van Maredsous het podium betrad om, al zingend een gebed, de muziek van de Padre te begeleiden. Bij deze gelegenheid voegde pater François, abt van Maredsous, zich bij de DJ achter zijn draaitafels. De geestelijken gaven elkaar een historische omhelzing die alles zegt over het belang van het bezoek van Padre Guilherme aan Maredsous.

Drie dagen lang werd de priester-muzikant ontvangen door de monniken van Maredsous, logeerde in de abdij, at zijn maaltijden in de refter en woonde de diensten bij, zoals elke gast van de abdij.

Een succes dat de cijfers overtreft

Hoewel de financiële balans op het moment van schrijven nog moet worden opgemaakt, spreekt die van de opkomst voor zich. Sold-out enkele dagen voor het evenement, kondigden de organisatoren de aanwezigheid aan van 9.300 mensen alleen al voor het concert op vrijdag. Genoeg om Charles d’Orjo optimistisch te stemmen over de potentiële financiële opbrengsten die de pot van het project « Basiliek 2030 » moeten vullen.

Maar andere, minder pecuniaire doelen lijken ook de verwachtingen van iedereen te hebben overtroffen. Als men de menigte op de esplanade bekeek, zou het moeilijk zijn geweest om een robotfoto van een typische festivalganger te maken: men hoorde er talen van over de hele wereld, en drie (misschien zelfs vier) generaties vormden een dichte, compacte, maar vrolijke, feestelijke, respectvolle menigte. Want de gemoedstoestand (goed gedragen door een verrassend efficiënte organisatie voor een eerste editie) was werkelijk gericht op samenzijn, delen, welwillendheid en liefde. Dit zijn zeker waarden die men verwacht te vinden binnen de muren van een abdij zoals Maredsous, maar die daarbuiten helaas zeldzaam zijn geworden, terwijl het kleinste verschil in leeftijd, kleur, geslacht of afkomst in onze huidige samenleving evenzeer een reden tot spanning is als een reden om samen te komen.

Uiteindelijk zal het grootste succes van het Maredsous Sound Festival misschien niet de (hopelijk doorslaggevende) steun zijn voor het renovatieproject van de abdij, maar de organisatie van een evenement van internationale allure dat de zielen van iedereen goed heeft gedaan, of ze nu gelovig zijn of niet, praktiserend of niet, liefhebbers van techno of niet. De waarden van gastvrijheid, verankerd in de benedictijnse orde, zijn beslist niet uitgehold.

De geloofsdemonstratie van een gemeenschap die levendiger is dan ooit

De andere grote les van de avond is een voorbeeld van veerkracht. Hoewel men dacht dat ze met de rug tegen de muur stonden (en een muur in een zeer slechte staat bovendien), toonden de monniken van Maredsous een enthousiasme, een ondernemingsgeest die een ware geloofsbelijdenis is in de onsterfelijkheid van hun overtuiging en hun priesterschap. Hoewel ze gedwongen waren 3,3 miljoen euro te vinden om het koor en het hart van hun huis niet te verliezen, slaagden ze er in slechts enkele maanden in een ambitieus festival op te zetten met een wereldster als headliner en brachten ze, binnen dit kader, meer dan 10.000 mensen in vierentwintig uur samen rond hun project, waarmee ze de wereld (de beelden van deze avond werden over de hele planeet gedeeld) het flagrante bewijs leverden van de vitaliteit, de veerkracht, de vreugde en de liefde van hun gemeenschap.

Een bewijs dat een duidelijke echo is van het motto van het college van Maredsous, naast de abdij en door haar gesticht: « Nunc et semper »: nu en altijd. “We moeten het doen voor het gebouw, voor het erfgoed in de eerste plaats. Maar ook omdat ik er, door de verplichting om een erfgoed te beschermen, een teken, een symbool van goed voor mijn gemeenschap en om ons heen in zie”, vertrouwde pater François Lear afgelopen oktober L’Éventail toe, sprekend over het project « Basiliek 2030 ». De demonstratie van dit weekend was veelzeggend.

Een succes dat om meer vraagt?

Wat betreft de vraag of deze eerste editie het begin was van een lange reeks, was abt François categorisch: “We moeten deze editie eerst verwerken, in alle opzichten, de balans opmaken, en dan zullen we zien of we opnieuw beginnen.” Men kan zich gemakkelijk voorstellen hoe de organisatie van zo’n festival kan wegen op het leven van een monastieke gemeenschap, dat van haar abt, haar algemeen directeur en alle teams, die a priori niet gewend zijn om dit soort evenementen van deze omvang te organiseren. Wat zeker is, is dat, Padre Guilherme of niet, de uitzonderlijke mentaliteit die tijdens deze twee festivaldagen werd getoond, ongetwijfeld in staat is om succes te boeken, wat er ook gebeurt.

Omslagfoto: © Jean-Pol Sedran