Design Museum Gent: Alles opnieuw bedenken

De Gentse instelling heeft niet alleen de muren verlegd. Ze benut deze metamorfose om een veel bredere opvatting van design te verdedigen, niet langer alleen beschouwd als een kwestie van vorm en esthetiek, maar als een formidabel instrument om de wereld om ons heen te begrijpen en, misschien, opnieuw uit te vinden.

“Alles is bedacht. Daarom kunnen we alles opnieuw bedenken.” Moeilijk om de filosofie van het nieuwe Design Museum Gent beter samen te vatten. Want hoewel het natuurlijk zijn primaire roeping behoudt – de geschiedenis van design vertellen, de objecten ervan bewaren en degenen die ze ontwerpen in de schijnwerpers plaatsen – wil het nu veel verder gaan dan de contemplatie van het mooie.

Design is overal: in de stoel waarop we zitten, de telefoon die we raadplegen, het vervoer dat we gebruiken of de manier waarop onze steden hun openbare ruimtes organiseren. Maar ook, minder zichtbaar, in de systemen, gebruiken en regels die ons dagelijks leven structureren. Vanuit dit oogpunt nodigt het museum uit om nieuwsgieriger, soms kritischer, te kijken naar wat ons omringt. Waarom zijn de dingen zo? Werken ze nog? En vooral, zouden we ze anders kunnen voorstellen?

Design als denkwijze

Via zijn nieuwe parcours wil de Gentse instelling design confronteren met de grote hedendaagse vraagstukken. Hoe kunnen we duurzamer leven en produceren? Hoe behouden we een menselijke dimensie in een steeds technologischer wordende wereld? Hoe ontwerpen we inclusieve steden, waarin iedereen zijn plek kan vinden? Welke rol kan de ontwerper spelen bij sociale en ecologische transformaties? Dit zijn allemaal vragen die design uit het loutere domein van het object halen om een meer politieke, sociale en prospectieve dimensie te onthullen. Het museum zoekt overigens niet noodzakelijkerwijs naar definitieve antwoorden. Het toont liever hoe ontwerpers onze gewoonten bevragen, bestaande systemen ombuigen en andere mogelijke scenario’s bedenken.

Een benadering die wordt samengevat door haar directeur, Katrien Laporte. “De uitbreiding en renovatie zijn niet gericht op het creëren van een grotere museale ruimte, maar op het realiseren van meer dan een museum.” Met de ambitie om er een plek van te maken die verbinding kan creëren en een echte sociale relevantie kan behouden binnen een steeds complexere samenleving. Deze nieuwe filosofie komt tot uiting in een ingrijpende architecturale transformatie. Bij de heropening zal het Design Museum Gent zo’n 6500 m² beslaan, waarvan 3700 m² gewijd aan tentoonstellingen, en daarmee letterlijk het grootste designmuseum van België worden.

De heropening zal vooral de herontdekking van de indrukwekkende collectie mogelijk maken. Met zo’n 24.000 objecten vormt deze de grootste in zijn soort in België. De nieuwe presentatie zal ongeveer 500 topstukken selecteren, gekozen om verschillende verhalen te vertellen en diverse perspectieven op de discipline te bieden. Zelfs vaste bezoekers van het museum zullen verrast worden: 40% van de geselecteerde werken en objecten is nog nooit eerder aan het publiek getoond. Designiconen, historische stukken en meer hedendaagse creaties zullen elkaar zo ontmoeten in een parcours dat de nadruk legt op verbindingen in plaats van een eenvoudige chronologische opeenvolging.

Het object wordt dan het startpunt van een breder verhaal: dat van de tijd waarin het ontstond, de behoeften waaraan het voldeed, de materialen en technologieën die het mogelijk maakten, maar ook het gedrag dat het heeft helpen vormen. Hierin ligt ongetwijfeld de ware ambitie van deze wedergeboorte. Het Design Museum Gent een plek maken waar men natuurlijk uitzonderlijke objecten komt bewonderen, maar waar men vooral vandaan komt met de wens om de objecten die ons dagelijks vergezellen anders te bekijken.