Pablo Andres: “We moeten lachen en samenkomen”

Geboren in 1979 in Sint-Lambrechts-Woluwe, maakte Pablo Andres zijn debuut in de rap voordat hij bekend werd op Radio Contact en via zijn video’s op sociale media, tot hij in 2017 Forest National vulde. Daarna volgden Démasqué, en vervolgens Gamin, gelanceerd in 2023, zijn meest autobiografische show.

Eventail.be — Hoe is deze datum in Rochehaut tot stand gekomen, en wat gaat u daar spelen: Démasqué, Gamin, een mix van beide of iets nieuws?
Pablo Andres — Ik werd gewoon uitgenodigd, en ik heb de uitnodiging met veel plezier en grote vreugde aanvaard. Maar het zal helemaal niet de bestaande show zijn, die trouwens al een tijdje is geëvolueerd. Het is een mix van nieuwe dingen die ik aan het voorbereiden ben: ik verken steeds meer, en ik improviseer ook steeds meer. Er zal veel nieuw materiaal zijn, kleine dingen. Omdat het ook een beetje een privé-evenement is, sta ik mezelf toe nieuwe dingen uit te proberen, zo dicht mogelijk bij het publiek en de mensen ter plaatse te zijn, en maatwerk te leveren.

— Een soort try-out, dus?
— Nee, het is ook geen try-out. Het is een unieke show, die alleen die dag, op die plek zal plaatsvinden. Niemand zal het gezien hebben en het zal niet meer herhaald worden. Dat is cool: er is echt iets speciaals aan. Jammer voor hen.

— U bent bekend geworden met iconische personages die echter geleidelijk aan verdwenen zijn achter Pablo Andres zelf. Personages hadden lange tijd een beetje een has-been imago ten opzichte van stand-up. Wilt u ze nog steeds behouden?
— Wat mensen denken, interesseert me niet zo. Die has-been, oubollige kant, integendeel, ik ben er dol op. Al mijn personages zijn erg kitscherig en oubollig, en dat is precies wat me aan het lachen maakt. Domheid maakt me aan het lachen, mensen die zichzelf te serieus nemen maken me aan het lachen, en degenen die denken dat ze aan de top van hun game zijn, terwijl ze dat helemaal niet zijn, maken me bijzonder aan het lachen. Ik heb altijd personages gespeeld, niet omdat het goed was of niet has-been, maar omdat het me amuseert, en vanwege mijn referenties: ik hou van karikatuur, menselijke domheid, manga, en ik hou ervan om het te overdrijven. Het is opzettelijk.

— U heeft echter stand-up verkend in uw laatste shows. Om de trend te volgen?
— Nee, juist niet. Ik probeer mezelf altijd te plezieren en nieuwe dingen te leren. Ik heb jarenlang personages verkend, daarna wilde ik meer stand-up verkennen om wat meer oprechtheid te brengen, omdat ik dat wilde en het nog nooit had gedaan. Niet denkend aan het publiek of wat mensen zouden denken: echt omdat ik dingen wilde verkennen. Ik heb het gedaan. En vandaag de dag keer ik steeds meer terug naar personages en verwijder ik me steeds meer van stand-up. Ik vertrouw niet op wat er buiten wordt gezegd, ik probeer me altijd te verbinden met wat ik zelf wil doen. Dit is geen egoïsme, ik negeer het publiek helemaal niet. Ik denk gewoon dat hoe oprechter je bent, hoe meer plezier je hebt, hoe meer je doet wat je wilt doen, en hoe meer je dat kunt delen en mensen aan het lachen kunt maken. Dat is het doel. Als ik een leuke tijd heb, zullen de mensen ook een leuke tijd hebben. Als ik iets doe omdat ik denk dat het beter is, voelt het publiek dat ook, en niemand wint.

— Van de Rode Duivels tot Jerem Floquet en agent Verhaegen, er zit bij u een zeer grote dosis ‘belgitude’. Wat betekent deze erfenis van Belgische humor voor u?
— Er is in ieder geval zelfspot. Wat me amuseert, is dat humor ons ook in staat stelt om onszelf belachelijk te maken. Dat is belangrijk, want het doodt het ego, het geeft ons afstand en voorkomt dat we onszelf te serieus nemen. Jezelf te serieus nemen, ik denk dat dat een groot gevaar is, dat zien we vandaag de dag. Al die mensen die zichzelf te serieus nemen, kunnen op een gegeven moment op veel niveaus gevaarlijk worden, omdat ze geen afstand hebben, zichzelf niet in vraag stellen, alles letterlijk nemen. Dat is best triest. Onze taak is om daar vol in te springen om het te ontwrichten en iedereen in staat te stellen wat afstand te nemen, om te zeggen: “Ja, ben ik daar niet een beetje dom geweest? Dat was misschien niet nodig.” En ik denk echt dat dat goed doet. In dat opzicht is het waar dat wij, Belgen, altijd zelfspot hebben, we slagen er altijd in om elkaar belachelijk te maken. Ik vind die aanpak vrij gezond.

— De tijden zijn zwaar. Wordt de humorist daardoor onmisbaarder?
— Het is in ieder geval onze rol, en ik denk dat we het echt nodig hebben. Kijk maar naar onze Franse buren: het is momenteel erg gespannen, erg ingewikkeld, en er zijn veel te veel mensen die zichzelf te serieus nemen. Ze zouden iemand nodig hebben die tegen hen zegt: “Gast, kalmeer, alles komt goed. Hoor je jezelf praten? Want dit gaat niet.” Daar is dan geen humor, alleen een soort grote kakofonie van mensen die zichzelf te serieus nemen, en ik denk dat dat echt gevaarlijk is voor elke samenleving. Ik zeg dit, maar ik denk dat ik hetzelfde doe in mijn werk. Soms hoor ik mezelf praten en wil ik mezelf een klap geven. Dat overkomt ons allemaal, we zijn mensen. Maar dit werk stelt me juist in staat om dat te beseffen: ons vak is om afstand te nemen van wat er gebeurt, van wat we meemaken, van wie we zijn, van relaties. Die domheid waarover ik sprak, is dus noodzakelijk. We hebben domheid nodig, het is als een uitlaatklep voor alles wat er momenteel gebeurt. Het is niet gemakkelijk, dat is zeker.

— Is deze spanning de reden waarom Belgische humoristen zo succesvol zijn in Frankrijk?
— Het is in ieder geval geen toeval. Als zoveel artiesten de grens oversteken, is dat omdat de Fransen houden van die zelfspot, die nonchalance, die vrijheid die wij, Belgen, soms kunnen hebben. Maar het is een tweesnijdend zwaard. De positieve kant van de Belgen is dat we nederig zijn, veel minder arrogant, dat we onszelf belachelijk maken, dat we aardiger zijn, dat we onszelf niet serieus nemen, en dat is geweldig. Maar soms missen we die arrogantie, die ambitie, en die hebben we nodig. Misschien hebben we daarom de wedstrijd tegen de Fransen op het WK verloren. Dat irriteert me ook, want ik denk dat je een beetje arrogantie, een beetje ego, een beetje ambitie, trots nodig hebt. In België zijn we soms te veel in de “Oh, rustig aan, niet te enthousiast worden”-modus. Daardoor zijn artiesten genoodzaakt de grens over te steken om erkend te worden, want in België is het voor de mensen normaal. Er is de keerzijde van de medaille, zoals overal. Maar ik ben nog steeds erg blij, erg trots, en ik ben Belg. Naast de personages, die zeker Belgisch-Belgisch zijn, zit in mijn manier van functioneren, van denken, en zelfs in mijn werk, die ‘belgitude’, die afstand. We maken onszelf voortdurend belachelijk. En in komedie vind ik dat eerder een kracht.

— Op 23 november treedt u op in Rochehaut. Zal uw personagegalerij ooit een Ardennees personage verwelkomen?
— Ik hou van mensen, ik hou ervan om ze te ontmoeten en ik hou ervan als het anders is, als het iets anders is. En de Ardennen, ik ben er dol op. Ik ga er regelmatig lange wandelingen maken. We eten goed, we drinken goed, de mensen zijn cool, het is een prachtige regio: ik kan niet wachten. Ik hou van mijn land, ik hou van de mensen, dus ik ben erg blij om erheen te gaan. Wat personages betreft, ik heb dingen gedaan: in Démasqué, had ik Eugène Jandrain, die een beetje een Ardense kant had. Die avond zullen we er waarschijnlijk veel om lachen. Mijn personages zullen zich zeker vermaken. We zullen lachen om alle clichés die er kunnen zijn.

— U maakt video’s, fictie, tv, radio. Wat brengt het podium u nog?
— Ik denk dat we op dit moment moeten lachen, en de show blijft een magisch moment omdat het uniek is. We kunnen veel dingen doen in video, fictie, tv of radio, maar zulke momenten op het podium delen, is altijd vrij magisch. Ik ben er dol op, er gebeurt altijd iets, en het is vrij kostbaar. In een wereld waar alles steeds kunstmatiger wordt, met kunstmatige intelligentie, waar alles gedigitaliseerd wordt, denk ik dat het nog belangrijker is om samen te komen op een plek en samen te lachen.

— Samenkomen en samen lachen, dat is iets wat AI ons nooit zal kunnen afnemen.
— Dat is het: deel uitmaken van een groep, niet langer alleen zijn. Dat hebben we ook in de bioscoop, maar in een live humoristische show, waar het echt interactief is, is het nog sterker. Het is goed om je kleine zelf even te vergeten, deel uit te maken van een groep, te lachen en samen iets te beleven. Dat zijn momenten die ik altijd vrij sterk vind, en het doet me plezier. Ik zal die dag waarschijnlijk van emotie huilen op het podium. Ik maak een grapje, maar ik meen echt alles wat ik zeg.