Autoworld viert 40-jarig bestaan onder de overkapping van het Jubelpark

De instelling viert haar veertigste verjaardag in een gebouw dat er bijna honderveertig telt. De grote hal die Autoworld inneemt, werd opgericht voor de Grote Internationale Wedstrijd voor Wetenschap en Industrie van 1888, onder leiding van architect Gédéon Bordiau. De bedrijven J. Cockerill en M. Rolin realiseerden deze structuur van ijzer en glas, gedoopt tot de Internationale Machinehal, waarvan het gebint in één overspanning een breedte van 48 meter overbrugde, zonder enige tussenpilaar. Deze technische prestatie was destijds bedoeld voor de tentoonstelling van grote machines.

Een hal van ijzer en glas

De site van het Jubelpark ontstond enkele jaren eerder, voor de Nationale Tentoonstelling van 1880 ter viering van de vijftigste verjaardag van de Belgische onafhankelijkheid. De metalen hal onderging daarna verschillende transformaties. Ze werd verlengd voor de Wereldtentoonstelling van 1897 tot ze 340 meter bereikte, voordat in 1898 vijf centrale traveeën werden verwijderd om het perspectief van de arcade naar de Tervurenlaan vrij te maken. Deze onderbreking gaf het ontstaan aan de twee symmetrische hallen die vandaag Autoworld in het zuiden en de luchtvaartcollectie van het Koninklijk Museum van het Leger in het noorden huisvesten. Het huidige schip is 120 meter lang en 48 meter breed, en de eerste zes metalen bogen, overblijfselen van de structuur uit 1888, dragen nog steeds schilden met de Belgische Leeuw.

De portiek die zichtbaar is vanaf de esplanade is van latere datum. Na de voltooiing van de drievoudige arcade van Charles Girault in 1905, oordeelde Leopold II dat de industriële gevels van de twee hallen het perspectief schaadden. Girault ontwierp daarop in 1908 een schermgevel in blauwe hardsteen van Beaux-Arts-inspiratie, gerealiseerd voor de Wereldtentoonstelling van 1910. De auto’s namen de plek overigens al lang voor het museum in: de Chambre syndicale opende er haar eerste Auto- en Rijwielsalon op 8 maart 1902, en de salons volgden elkaar daar op tot in 1934, voor hun verhuizing naar de Heizel vanaf 1937.

Van Gent naar het Jubelpark

De kern van de collecties is afkomstig van Ghislain Mahy. Hij werd in 1907 geboren in een Gentse familie gespecialiseerd in stoomketels en assembleerde op zeventienjarige leeftijd zijn eerste auto rond een Dixi-motor en tweedehands onderdelen. Zijn collectie nam een vlucht na de Tweede Wereldoorlog, beginnend met een Ford T die in 1944 werd verworven. Samen met zijn zonen Hans en Ivan bracht hij bijna duizend voertuigen samen, van volksauto’s tot luxewagens, motorfietsen, bedrijfsvoertuigen of prototypen. Belgische merken nemen er een prominente plaats in, van Minerva tot FN en ook Imperia, Germain, Nagant of Miesse, en herinneren aan een tijd waarin België tot de pioniers van de automobiel behoorde.

Na een eerste museum dat in 1970 in Houthalen werd geopend, zocht de familie in het midden van de jaren 80 naar een nieuwe locatie. De hal van het Jubelpark bood toen een Brusselse oplossing, dankzij de inzet van prins Albert, de latere Albert II, minister van Openbare Werken Louis Olivier en minister van Communicatie Herman De Croo. Bij de opening voor het publiek in september 1986 werden meer dan 350 voertuigen tentoongesteld, voor het merendeel van voor de Tweede Wereldoorlog.

Een museum dat van ritme is veranderd

Het oorspronkelijke parcours gaf de voorkeur aan chronologische volledigheid. In de loop der jaren heeft Autoworld permanente thematische ruimtes ontwikkeld: Sport & Competition in 2012, Belgium at Autoworld, gewijd aan Belgische constructeurs en carrossiers, in 2014, Moderne en authentieke ateliers in 2015, een Media Room in 2017, Salon 1919 in 2019, die de sfeer van de eerste Brusselse salons weergeeft, Design Story in 2021 en een ruimte gewijd aan koninklijke auto’s in 2024.

Onder de baseline “More than a museum” zet het museum ook in op een vernieuwde programmering, bestaande uit tijdelijke tentoonstellingen, Cars & Coffee-bijeenkomsten, nocturnes, gezinsactiviteiten en evenementen. Autoworld heeft sinds de opening 105 tijdelijke tentoonstellingen georganiseerd, waarbij 2.290 verschillende auto’s en motorfietsen werden gepresenteerd. De permanente collectie telt vandaag 220 auto’s en 60 motorfietsen. Het museum organiseert of ontvangt ongeveer 150 evenementen per jaar, met een vast team van 17 medewerkers en meer dan 80 vrijwilligers, en bezit sinds 2013 het Green Key-label.

Sinds een vijftiental jaar kent de instelling een nieuwe dynamiek. Ze ontving jaarlijks zo’n 30.000 bezoekers toen algemeen directeur Sébastien de Baere in functie trad; vandaag verwelkomt ze er ongeveer 245.000 per jaar en in 2025 werd voor het vierde jaar op rij het bezoekersrecord verbroken. Autoworld blijft juridisch een privémuseum, geëxploiteerd door een vzw zonder aandeelhouders en huurder van een gebouw van de Belgische Staat dat wordt beheerd door de Regie der Gebouwen. Het hosten van evenementen draagt bij aan de financiering van de culturele missie. Guy Verhofstadt is sinds 2022 voorzitter, in navolging van Herman De Croo, die erevoorzitter werd.

Een retrospectieve in achttien stukken

De tentoonstelling Autoworld 40 Years – Looking Back to the Future, te bezichtigen tot 13 december, brengt vijftien auto’s, twee motorfietsen en een Vespa samen, geselecteerd uit de voertuigen die in de loop van meer dan honderd tijdelijke tentoonstellingen werden gepresenteerd. Elk voertuig is verbonden met de tentoonstelling waarin het werd getoond. Het parcours gaat van vooroorlogse wagens tot moderne supercars, met onder meer de Bugatti Type 35, de Lamborghini Miura, de Ford GT40, de Mercedes F1 W05, de Audi Sport quattro S1, de zeldzame Muntz Jet, de unieke Toyota 2000GT Targa van James Bond en de “vliegende” Citroën DS.

De Porsche 918 dankt zijn aanwezigheid aan het publiek. In juli vroeg Autoworld aan zijn bezoekers welke auto’s ze graag wilden terugzien in het museum, en de Duitse supercar kwam duidelijk als de meest gevraagde uit de bus. Een overzichtswand toont alle tentoonstellingen die sinds 1986 zijn georganiseerd, terwijl een korte video veertig jaar aan beelden en herinneringen van het museum schetst.

Oldtimer-taxi’s in Brussel

Om zijn verjaardag buiten de muren te delen, heeft Autoworld in september drie auto’s uit zijn collectie omgevormd tot taxi’s: een Ford Mustang, een Ferrari Testarossa en de koninklijke Cadillac waarin koning Boudewijn en koning Albert II na hun huwelijk door de straten reden. De drie voertuigen dragen een moderne Sputnik op het dak, als knipoog naar de Brusselse taxi’s, en kunnen worden besteld via de app van Taxis Verts. Passagiers die een rit boeken, kunnen zo bij verrassing worden opgehaald door een van deze museumstukken en tijdens de rit uitleg krijgen over het voertuig en over Autoworld. De beelden van de actie werden op 24 september gedeeld op de sociale media van het museum.

Een feestdag op 4 oktober

Op zondag 4 oktober organiseert Autoworld een groot verjaardagsfeest. De ochtend opent met een Cars & Coffee Birthday Edition, die zo’n 300 auto’s van particulieren, oldtimers, youngtimers en uitzonderlijke modellen moet samenbrengen op de esplanade van het Jubelpark. Deelname is gratis, maar inschrijving is verplicht, en verschillende Best of Show-prijzen zullen de deelnemende voertuigen belonen. Enkele supercars zullen bovendien de hele dag in het centrum van het museum worden tentoongesteld, terwijl rondleidingen, kinderanimatie en dj’s het programma compleet maken.

Een renovatie in voorbereiding

Het museum heeft met de Belgische Staat een nieuwe huurovereenkomst gesloten die de bezetting van het gebouw tot 2041 garandeert. Met deze garantie bereidt Autoworld een grootschalige renovatie voor, die onder meer een architecturale toets, een volledig nieuwe scenografie en vernieuwde infrastructuur omvat, met de steun van de Regie der Gebouwen. Als eigenaar van het gebouw plant deze in 2027 ook een belangrijke renovatie van de buitenmuren en de beglazing van het museum, nadat het dak al tussen 2021 en 2023 werd gerenoveerd.

Autoworld, Jubelpark 11, 1000 Brussel. Open van maandag tot vrijdag van 10u tot 17u en in het weekend van 10u tot 18u. Tentoonstelling Autoworld 40 Years – Looking Back to the Future tot 13 december 2026. Verjaardagsfeest op zondag 4 oktober 2026; deelname aan de Cars & Coffee Birthday Edition gratis, na verplichte inschrijving. Meer informatie op www.autoworld.be.

Foto omslag: © DR/Shutterstock.com