Eco-dossier: De wals van de deviezen

In principe onbeduidend over een paar dagen, kan de variatie tussen de euro en een buitenlandse valuta na enkele jaren aanzienlijk worden. Een treffend voorbeeld: de Turkse lira heeft in vijftien jaar tijd maar liefst 96% van zijn waarde verloren! Het is duidelijk dat het duizelingwekkende rendement dat obligaties in lira bieden, momenteel zo’n 35%, niet noodzakelijkerwijs een goede zaak is…

De trieste ervaring van de “kangoeroedollar”

Het zou een Belgische belegger waarschijnlijk niet in gedachten komen om obligaties in zo’n valuta te kopen, net zomin als bijvoorbeeld in Argentijnse peso’s. Hoewel dalingen van een dergelijke omvang niet gebruikelijk zijn tussen valuta’s van meer ontwikkelde landen, kunnen er toch aanzienlijke verschillen in korte tijd worden waargenomen. Is de Amerikaanse dollar vorig jaar niet met zo’n 12% gedaald ten opzichte van de euro, waardoor de Europese belegger het grootste deel van de stijging van Amerikaanse aandelen misliep?
Een mislukking die in de financiële annalen is blijven hangen, betreft de Australische dollar. Begin jaren tachtig begon het rendement van obligaties in Belgische frank te dalen: van 14% en zelfs iets meer, zakte het naar minder dan 13%. Een drama! Een grote bank promootte toen obligaties in Australische dollar, een valuta waarvan het rendement niet dezelfde bezuiniging had ondergaan.

Met 35 jaar verschil…

Enorme teleurstelling een jaar later, toen de spaarders hun eerste coupon ontvingen: de “kangoeroedollar” had een kwart van zijn waarde verloren! Velen verkochten in paniek… en misten de mooie opleving die de valuta daarna liet zien. Waarom zo’n daling in een toch goed ontwikkeld land? Australië is een producent van grondstoffen, Europa een consument. Wanneer de prijzen daarvan dalen, profiteren wij ervan, terwijl Australië eronder lijdt. Divergerende belangen, divergerende monetaire ontwikkelingen.

Het verschil met minder ontwikkelde landen is dat de ontwikkelingen in beide richtingen gaan: dalingen worden gevolgd door oplevingen. Afgezien van enkele sprongen rond het jaar 2010, bevindt de Australische dollar zich vandaag bijna op hetzelfde niveau als vijfendertig jaar geleden.

De Italiaanse lire in de hel

Een monetair verschil kan, over een zeer lange periode, een monsterlijke omvang aannemen, zelfs op Europees niveau. De napoleon, de zeer populaire Franse gouden munt van 20 frank, maakte deel uit van een Latijnse Unie die in 1865 Frankrijk, België, Italië en Zwitserland verenigde. Deze landen gaven gouden munten van 20 frank uit die per definitie dezelfde waarde hadden. Een Italiaanse lire was destijds dus evenveel waard als een Zwitserse frank. De eerste bleef vervolgens in waarde dalen ten opzichte van de tweede, tot het punt dat bij de verdwijning ervan in 2000 ten gunste van de euro, er in ronde cijfers 1500 lire nodig waren om een Zwitserse frank te verkrijgen!