Mimi Solvay, grande dame van de gelijknamige Belgische industriële dynastie, is overleden

Mimi Solvay was gehuwd met Jacques Solvay, die zeven jaar ouder was dan zij. Het paar kreeg vier kinderen, drie dochters en een zoon, Jean-Marie Solvay, geboren in 1956, die zijn vader zou opvolgen als voorzitter van de Internationale instituten voor fysica en chemie, opgericht door Ernest Solvay. Wie haar gekend heeft, beschrijft een atypische vrouw, met een even opmerkelijke openhartigheid als vrijgevigheid.

Een huwelijk in het hart van de Solvay-dynastie

Jacques Ernest Solvay de la Hulpe, geboren in Brussel op 4 december 1920 en overleden in La Hulpe op 29 april 2010, was de achterkleinzoon van de stichter van de groep, Ernest Solvay. Als burgerlijk ingenieur, afgestudeerd aan de Université libre de Bruxelles, trad hij in 1950 toe tot het familiebedrijf, waarna hij van 1971 tot 1986 het uitvoerend comité voorzat en vervolgens tot 1991 de raad van bestuur. Hij wordt gecrediteerd met een belangrijke diversificatie van de groep naar minder cyclische activiteiten, met de farmaceutische sector op kop, evenals met de beursgang van Solvay in 1967, die het familiekapitaal openstelde voor externe investeerders. Onder zijn leiding werd het bedrijf in de jaren 1970 Europees marktleider in pvc. Aan de zijde van deze bestuurder nam Mimi Solvay een centrale positie in binnen de familiale en sociale sfeer van de groep, en belichaamde zij de traditionele rol van grande dame die de filantropische en wetenschappelijke activiteiten van de familie begeleidde.

Het domein van La Hulpe

Het echtpaar woonde tot 1960 in het kasteel en op het domein van La Hulpe, een historisch eigendom dat Ernest Solvay in 1893 verwierf als zomerresidentie. Dit domein van 227 hectare, bijgenaamd het park met de duizend rododendrons, werd in 1968 gedeeltelijk aan de Belgische Staat nagelaten door Ernest-John Solvay, terwijl de familie een deel behield als woonplaats. In het aanpalende eigendom werd prinses Louise van België gedoopt, een teken van de nauwe banden tussen de Solvays en de koninklijke familie.

Die band met de monarchie kwam bijzonder duidelijk tot uiting begin jaren 1990. Terwijl zijn relaties met zijn ouders en zijn oom gespannen waren, woonde prins Laurent op het domein van La Hulpe, tot de Koninklijke Schenking voor hem de Villa Clémentine in Tervuren liet bouwen. Dertig jaar later bleef de genegenheid tussen de prins, zijn echtgenote prinses Claire en Mimi Solvay onverminderd, waarbij zij regelmatig aan hun zijde verscheen bij officiële en liefdadigheidsevenementen.

Sinds 1954 mecenas van de wetenschap

De inzet die het meest het leven van Mimi Solvay heeft getekend, blijft haar langdurige steun aan de Internationale Solvay-instituten voor Fysica en Chemie. Haar vrijwillige betrokkenheid begon in 1954, bij de tiende Solvayconferentie over fysica, gewijd aan elektronen in metalen en voorgezeten door William Lawrence Bragg. Meer dan zestig jaar lang, dus meer dan de helft van het bestaan van de Instituten, droeg zij de familiale filantropie met een engagement dat de Instituten zelf als onverwoestbaar omschreven.

Die inzet werd in juli 2019 gevierd tijdens een “Mimi Fest”, ter ere van haar georganiseerd in het Huis van Ernest Solvay in Brussel, dat wetenschappers en vrienden van de Instituten samenbracht. Er werd stilgestaan bij de geschiedenis van de Solvayraden en hun invloed op de ontwikkeling van de moderne wetenschap, evenals bij de herinnering aan figuren die deze conferenties bijwoonden, zoals Robert Oppenheimer en Stephen Hawking, voor wie zij een warme waardering koesterde. Onder de sprekers was haar zoon Jean-Marie, die al betrokken was bij het bestuur van de Instituten. Meerdere generaties onderzoekers bewaren de herinnering aan de hartelijke ontvangsten die zij aanbood in Long Fond, op het familiedomein.

Een sociaal en humanitair mecenaat

Naast haar steun aan fundamenteel onderzoek zette Mimi Solvay zich in voor sociale en dierenwelzijnszaken. Als gulle mecenas van de Stichting Prins Laurent, die gratis diergeneeskundige zorg biedt aan huisdieren van mensen in een precaire situatie, nam zij in 2015, samen met haar dochter Marina, het initiatief voor een galavond ten voordele van de stichting, in de Cercle Royal Gaulois artistique et littéraire de Bruxelles.

De overdracht aan de volgende generatie

De familiale fakkel wordt voortgezet via haar zoon Jean-Marie Solvay, geboren in 1956. Bestuurder van de Solvay-groep van juni 1991 tot mei 2020, sinds mei 2021 is hij voorzitter van de raad van bestuur van Solvac, de holding die de afstammelingen van de stichtende families verenigt en referentieaandeelhouder van Solvay blijft, met 30% van de aandelen. Trouw aan het wetenschappelijke erfgoed dat zijn moeder uitdroeg, is hij al meer dan tien jaar voorzitter van de raad van bestuur van de Internationale Instituten, in die functie opvolger van zijn vader Jacques.

Met haar verdwijnt een bepaalde opvatting over de rol van vrouwen binnen een Belgische industriële dynastie: zij die, parallel aan de economische verantwoordelijkheden gedragen door de mannen van de familie, de continuïteit verzekerden van een cultureel en wetenschappelijk project dat uniek is in Europa. De Solvayconferenties brengen sinds 1911 enkele van de grootste wetenschappelijke geesten samen, van Einstein tot Hawking. Haar dochter Marina, achter-achterkleindochter van Ernest Solvay, heeft een boek mee geredigeerd dat deze saga in kaart brengt, getiteld Fantaisies quantiques, als bewijs dat de overdracht van het familiegeheugen in de huidige generatie wordt voortgezet.

Het hele team van L’Eventail deelt in het verdriet van haar naasten en betuigt aan haar familie en vrienden zijn oprechte deelneming.

Foto omslag: © DR