De 70 kaarsen van Maria Teresa de Luxembourg

Maria Teresa Mestre werd op 22 maart 1956 geboren in Marianao, in het hart van Havana. In 1959 ontvluchtte ze Cuba met haar ouders. In New York ging ze naar de Marymount School en vervolgens naar het Lycée Français, en bracht een tijd door in Santander, Spanje. Daarna studeerde ze in Zwitserland, waar ze een zekere Henri de Nassau ontmoette. Hoewel de relatie de familie leek te verrassen, vond het huwelijk uiteindelijk plaats op 14 februari 1981 – een symbolische datum, dat wel, maar een die bijna bij toeval tot stand kwam. Het koppel kreeg vijf kinderen (Guillaume, Félix, Louis, Alexandra en Sébastien) en Maria Teresa volgde Joséphine-Charlotte op 7 oktober 2000 op als Groothertogin Consort van Luxemburg.

Met haar vurige temperament, maar diep religieus, bracht ze een andere stijl in haar rol, maar haar toewijding twijfelde nooit. In haar hoedanigheid van UNESCO Goodwill Ambassadeur en Eminent Advocate voor UNICEF, heeft Maria Teresa de Luxembourg zich altijd bekommerd om het lot van kinderen via verschillende verenigingen, waaronder Maison Shalom, opgericht door Marguerite Barankitse. Marguerite Barankitse, bijgenaamd de « Engel van Burundi », richtte dit toevluchtsoord op in 1993 om de duizenden kinderen te helpen die de bijkomende slachtoffers waren van de massamoorden tussen de etnische groepen Hutu en Tutsi. Aanvankelijk hielp Maison Shalom 150 minderjarigen uit gevangenissen in de provincies Ruyigi, Cankuzo, Gitega, Rutana, Bujumbura en Ngozi. Het succes van dit project is onmiskenbaar. Terwijl er in 2010 zo’n 600 minderjarigen in Burundese gevangenissen zaten, zijn er nu geen over.

Maria Teresa nam ook het voortouw bij de oprichting van « Stand Up, Speak and Rise! », een forum om overlevenden van seksueel geweld in kwetsbare omgevingen zoals conflictgebieden te helpen. Zoals ze destijds zei: « Het is mijn plicht om actie te ondernemen en het grote publiek te mobiliseren voor de zaak van de overlevenden, want, zoals Denis Mukwege zegt, ‘een vrouw verkrachten is onze menselijkheid verkrachten ‘.  » ! We kunnen niet anders dan ons zorgen maken over wat er gebeurt in oorlogsgebieden of vluchtelingenkampen, waar duizenden vrouwen dagelijks vechten tegen verkrachting, seksuele slavernij, gedwongen huwelijken en verminking. Verontwaardiging is niet genoeg. We moeten er alles aan doen om seksueel geweld in gevoelige gebieden en verkrachting als oorlogswapen te voorkomen en te bestrijden. We kunnen niet langer de ogen sluiten voor deze barbaarse daden die van vrouwenlichamen slagvelden maken, of het nu gaat om de Democratische Republiek Congo, Myanmar of Libië, om er maar een paar te noemen. Overlevenden zullen centraal staan op de conferentie die ik Stand Speak Rise Up! heb genoemd, omdat ze onze solidariteit nodig hebben om hun stem te verheffen en te versterken. We moeten actie ondernemen en relevante oplossingen aandragen om overlevenden te helpen hun leven weer op te bouwen en echte vredes- en veranderaars te worden. Dat is mijn inzet en dat is het doel van de conferentie in Luxemburg. « Dezelfde Dr Denis Mukwege ontving de Nobelprijs voor de Vrede 2018, die ook werd toegekend aan Nadia Murad, die in 2016 al de Sacharovprijs had gewonnen. Nadia Murad is geen onbekende voor de groothertogin, die haar in het paleis ontving samen met Lamiya Aji Bachar, twee Iraakse burgers uit de Yezidi-gemeenschap die vervolgd worden door Islamitische Staat.

Ze is een voorstander van vrouwelijk ondernemerschap en van het microfinancieringsprogramma van professor Muhammad Yunus, dat tot doel heeft kansarmen uit hun armoede te halen door middel van een bescheiden financiële bijdrage. Dankzij de stichting Fondation du Grand-Duc et de la Grande-Duchesse, die in 1981 werd opgericht en waarvan zij voorzitter is, heeft Maria Teresa de Luxembourg haar werkterrein nog verder kunnen uitbreiden door sociale en humanitaire projecten te helpen financieren in Nepal, Mali, Bangladesh, Thailand, Bosnië, Laos, Kenia en Senegal. In Luxemburg werkt dezelfde stichting rechtstreeks met gezinnen in kwetsbare situaties en bevordert ze de integratie van mensen met een lichamelijke of geestelijke handicap, met name via onderwijs, werk en sport. In januari 2016 was Maria Teresa de Luxembourg initiatiefneemster van het eerste internationale forum over leermoeilijkheden, waaronder dyslexie, dat zij en haar zoon, prins Louis, aan den lijve hebben ondervonden.

In 2009 ontving de groothertogin de Steiger Award voor haar werk in de categorie liefdadigheid en in 2013 ontving ze deInternational Solidarity Award van ELPIDA als erkenning voor haar werk voor kinderen die lijden aan kanker, onderscheidingen die haar aanmoedigen om op dit gebied met steeds meer ijver en overtuiging door te gaan. De Groothertogin is zeer betrokken bij de verdediging van bepaalde doelen, maar wordt aan de andere kant vooral bekritiseerd vanwege haar personeelsbeleid. Herhaalde klachten, talrijke ontslagen en vrijwillige vertrekken in de afgelopen jaren lijken de trieste stand van zaken te bevestigen. De vrouw van het staatshoofd werd bijna voor de rechter gedaagd, maar een financiële regeling deed de laatste klager zwijgen. Maria Teresa verdeelt haar tijd nu tussen het Groothertogdom, Biarritz, Parijs en Cabasson in het zuiden van Frankrijk. Ze heeft meer tijd voor haar negen kleinkinderen (Charles, François, Amalia, Liam, Balthasar, Gabriel, Noah, Victoire en Hélie), een taak die ze met vlag en wimpel vervult. Het lijdt geen twijfel dat deze bijzondere verjaardag een vreugdevolle gebeurtenis was.

Foto omslag: © DR/Foto News