Strandbars in Knokke: terug naar af, ook voor Marc Coucke

Het schepencollege heeft zijn toewijzingsbesluit van 28 augustus, evenals het evaluatierapport van de jury van 26 augustus waarop dit besluit was gebaseerd, ingetrokken. De intrekking betreft de strandbars en kinderparken in de vier zones van de gemeente: Heist, Duinbergen, Knokke en Het Zoute. De gemeente bevestigde de maatregel in een persbericht dat op 30 oktober werd gepubliceerd.

De draagwijdte van dit besluit moet echter nog worden gepreciseerd. Er was nog geen concessieovereenkomst ondertekend. Het gaat dus niet om het opzeggen van reeds afgesloten negenjarige contracten, maar om het intrekken van de besluiten die de toekomstige begunstigden aanwezen. De momenteel geldende concessies lopen daarentegen af op 31 december 2026, en hun verlenging vloeit niet automatisch voort uit het mislukken van de nieuwe toewijzing.

Een procedure die al in september werd betwist

De gemeenteraad had de regels van de nieuwe procedure op 26 februari 2026 goedgekeurd. De consultatie werd de volgende dag geopend voor 24 strandbars en twee kinderparken, voor de periode 2027-2035. Bij het sluiten van de kandidaturen op 18 mei waren 36 voorstellen ingediend voor 26 concessies. Op 28 augustus heeft de gemeente 25 concessies toegewezen, namelijk 24 bars en één kinderpark. Zes historische uitbaters werden niet geselecteerd.

In september hebben zeven afgewezen kandidaten de Raad van State gevat. Op 23 oktober schorste de hoge rechtbank de toewijzingen betreffende de zones Knokke, Het Zoute en Duinbergen. De gemeente heeft vervolgens de intrekking uitgebreid tot alle zones, inclusief Heist, dat niet door de schorsing werd geviseerd.

De timing roept ook kritiek op. De resultaten, aangekondigd voor juli, werden uiteindelijk eind augustus meegedeeld, terwijl de bestaande concessies vier maanden later aflopen.

Een openbaar strand, verschillende niveaus

De gemeente verhuurt niet alleen locaties. Zij bezit zelf een concessie van het Vlaamse Gewest voor het betreffende domein en wijst vervolgens subconcessies toe aan de uitbaters. De overeenkomst tussen het Gewest en Knokke-Heist loopt eind 2026 af. Het nieuwe systeem kadert in de vernieuwing van deze relatie met het Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK) voor de periode 2027-2035.

Tot nu toe kregen de uitbaters jaarlijks vernieuwde concessies. Het nieuwe kader voorziet een duur van negen jaar, eenmaal verlengbaar met negen extra jaren, wat investeerders meer zekerheid biedt. De gemeente rechtvaardigde de openbare aanbesteding met dit nieuwe kader en met de Europese, federale en Vlaamse eisen van transparantie en gelijke behandeling.

Wat de Raad van State de procedure verwijt

De redenering van de hoge rechtbank is gebaseerd op het feit dat het strand een schaarse natuurlijke hulpbron is, waarvan de beschikbare plaatsen niet onbeperkt aan dezelfde operatoren kunnen worden voorbehouden. In de pers wordt de procedure vaak omschreven als een “aanbesteding”. De onderzochte arresten betreffen echter domeinconcessies, en de uitdrukking “openbare mededingingsprocedure” blijft juister.

De centrale paradox is dat de gemeente de locaties moest openstellen voor concurrentie. Het zijn de modaliteiten van deze openstelling die met succes werden betwist, en niet het principe van de mededinging zelf.

Elk voorstel kreeg een score op 100, verdeeld over de voorgestelde vergoeding (20 punten), het meerjarige financiële plan (15 punten), de ervaring en competenties van het team (15 punten) en de kwaliteit van de exploitatie en inrichting (50 punten). De gemeente verdedigde deze weging als een middel om kwaliteit en lokale verankering te bevoordelen, en benadrukte dat 24 van de 25 geselecteerde concessionarissen een sterke band hadden met Knokke-Heist. Reeds in februari had de fractieleider van Gemeentebelangen, Gaëlle Six, echter bedenkingen geuit over de samenstelling van de jury en over de participatiedrempel van de uitbaters in de kandidaat-structuren.

De door de Raad van State weerhouden motieven zijn preciezer dan een simpele kritiek op de ondoorzichtigheid van de procedure. Ze betreffen vier punten. Ten eerste, de degelijkheid van het financiële onderzoek: sommige vergoedingsaanbiedingen waren zeer hoog, en het dossier moest hun realistische karakter aantonen, wat de gemeente onvoldoende zou hebben gecontroleerd. In het dossier van Het Zoute werden aanbiedingen tot ongeveer 35 euro per vierkante meter onderzocht. De hoge rechtbank acht een hoge vergoeding op zich niet verboden. Zij verwijt de gemeente dat zij de haalbaarheid ervan heeft aanvaard zonder deze voldoende aan te tonen en te controleren.

Vervolgens de stedenbouwkundige conformiteit. De gemeente had zelf in verschillende voorstellen inrichtingen vastgesteld die niet geheel conform de voorschriften waren, zonder vast te stellen of deze afwijkingen marginaal konden worden gecorrigeerd. Het toepasselijke kader voor Het Zoute voorziet met name in een tijdelijke constructie van maximaal 60 m².

Derde punt, de duur. Het systeem voorzag in negen jaar, eenmaal verlengbaar, wat een potentiële horizon van achttien jaar betekende. De Raad van State oordeelt dat het dossier een dergelijke lange duur onvoldoende rechtvaardigde met het oog op de af te schrijven investeringen en een redelijke vergoeding van het kapitaal. De grief betreft dus het ontbreken van een rechtvaardiging, en niet de duur van negen jaar op zich.

Ten slotte, de uitsluiting van een kandidaat in Duinbergen. De gemeente had een voorstel afgewezen omdat zij de “structurele band” tussen de kandidaat-vennootschap en de persoon die de bar zou uitbaten onvoldoende achtte. De Raad van State oordeelt dat verschillende elementen die deze band konden aantonen niet correct in overweging zijn genomen, en acht de uitsluiting disproportioneel ten opzichte van het nagestreefde doel.

Het geval Marc Coucke

Marc Coucke steunde Woyo Beach via ZouteCoucke, samen met de uitbaters Ellen De Beck en Jonasi Deetens. De aangekondigde locatie bevindt zich in Het Zoute, tegenover het Albertplein. Het project kadert in de kustontwikkeling van zijn groep. In juni 2025 had Alychlo de overname van de exploitatie van het Enso District Hotel en Woyo Eatery aangekondigd, evenals de groepering van zijn lokale activiteiten onder ZouteCoucke, geleid door Tim De Taeye.

Het project werd niet geselecteerd dankzij een winnend bod. ZouteCoucke bood 18,42 euro per vierkante meter, tegenover ongeveer 34,99 euro voor het hoogste bod in Het Zoute. Het Woyo-dossier behaalde 64,13 punten op 100. De onderzochte besluiten vormen geen vaststelling van persoonlijke begunstiging of corruptie ten voordele van Marc Coucke. De kern van het dossier betreft de manier waarop de gemeente de kandidaturen heeft onderzocht, vergeleken en toegewezen.

Woyo Beach verliest het voordeel van de in augustus verkregen toewijzing. De vestiging op deze locatie is dus niet langer zeker, en de volgende stappen zullen afhangen van de procedure die de gemeente zal volgen. De intrekking heeft geen invloed op de andere etablissementen van Marc Coucke in Knokke, met name restaurant Woyo Eatery.

Reeds merkbare gevolgen

De onzekerheid treft zowel nieuwe toetreders als reeds aanwezige uitbaters. Het plaatsen van bestellingen voor uitrusting, offertes van leveranciers, rekrutering en voorbereiding van het seizoen worden moeilijk zonder te weten wie welke locatie zal uitbaten. Deze moeilijkheden waren publiekelijk besproken vóór de gemeenteraad van 29 oktober. De intrekking van het juryrapport weegt ook zwaar: de gemeente bevriest niet alleen de handtekeningen, ze trekt ook het document in dat de resultaten onderbouwde.

Er is tot op heden geen geconsolideerde cijfermatige weergave van de reeds gemaakte kosten, mogelijke verliezen of mogelijke vergoedingen gepubliceerd. De gemeente bevestigt enkel dat er nog geen concessieovereenkomst was ondertekend.

Het voorjaar van 2027 lijkt eveneens bedreigd. Volgens de VRT lijkt een opening van de bars voor de paasvakantie nu zeer gecompromitteerd, omdat de projecten nog de vergunningsprocedures moeten doorlopen en hun opbouw moeten voorbereiden. De paasvakantie van 2027 loopt van 29 maart tot 11 april. De beschikbare informatie wijst op een waarschijnlijke vertraging in het voorjaar, zonder vast te stellen dat de hele zomer van 2027 zonder strandbars zal zijn.

Een politieke strijd en nog onduidelijke pistes

Gaëlle Six verwijt het bestuur dat het de resultaten te laat heeft gecommuniceerd en de uitbaters geen voldoende duidelijk perspectief heeft geboden. Zij stelde voor de bestaande concessies met een jaar te verlengen om tijd te winnen. De bevoegde schepen, Bert De Brabandere, wees dit voorstel af. Volgens hem loopt de overeenkomst met MDK ten einde en vereist het nieuwe kader een openbare aanbesteding. Hij beweert ook dat de drie problemen die door de Raad van State werden aangekaart, namelijk de prijs, de stedenbouw en de duur, niet als zodanig door de oppositie in de gemeenteraad waren aangeklaagd.

Op dit moment heeft de gemeente noch een definitieve kalender, noch een vaststaande oplossing gepubliceerd. Zij kondigt een reflectie aan over de te nemen stappen. Verschillende pistes komen naar voren in de beschikbare documenten. De gemeente zou de bestaande kandidaturen opnieuw kunnen evalueren, op basis van de reeds ingediende voorstellen, wat zou betekenen dat het financiële en stedenbouwkundige onderzoek moet worden gecorrigeerd. Zij zou ook de procedure breder kunnen hervatten, of een overgang organiseren, een optie die de schepen heeft afgewezen. Ten slotte zou zij de locaties later in het seizoen kunnen openen.

De intrekking geeft de oude uitbaters niet automatisch hun plaats terug. Zes historische uitbaters hadden in augustus hun locatie verloren: Albertstrand, Yssi’s Beach, Beach Number One, Lekkerbek Beach, Beaufort en Blue Buddha Beach. Albertstrand, dat in 2026 zijn honderdjarig bestaan viert, zag zijn klanten een inzamelactie organiseren om de zaak na de uitzetting te steunen. De oude uitbaters kunnen opnieuw meedingen, maar hebben geen automatisch recht op de locatie.

De moeilijkheid beperkt zich niet tot het opnieuw optellen. Als een concept aanzienlijk moet worden gereduceerd om aan de stedenbouwkundige voorschriften te voldoen, kunnen de aantrekkelijkheid, het budget en de capaciteit om de beloofde vergoeding te betalen veranderen. De criteria zijn dus onderling afhankelijk, en dat is precies een van de punten die door de Raad van State werden aangehaald. De gemeenteraad zal moeten beslissen over het vervolg van de procedure, een voorwaarde voor elke hervatting van het seizoen 2027.

Foto omslag: © DR/Shutterstock.com