Adélaïde de Clermont-Tonnerre: Ik wilde leven

L’Éventail – Waarom Milady, het complexe en gevreesde personage van Alexandre Dumas, nieuw leven inblazen?
Adélaïde de Clermont-Tonnerre – Allereerst vanwege mijn fascinatie voor hem en zijn trilogie van de Drie Musketiers en ten tweede vanwege een verlate verontwaardiging over het lot van Milady. Op twaalfjarige leeftijd, toen ik deze serie boeken ontdekte , had ik geen empathie voor haar: ze was een perverse crimineel die verdiende wat ze kreeg! Maar toen ik eenmaal echtgenote en moeder was geworden en in een samenvatting van dit boek hoorde zeggen: “Milady, die viezerik die op vijftienjarige leeftijd een priester op een dwaalspoor bracht”, zei ik tegen mezelf dat we dat vandaag de dag niet meer zouden kunnen tolereren! Ik wilde dus het verhaal vertellen van dit fictieve personage, dat zonder proces werd veroordeeld door mannen van wie er twee zijn minnaars waren geweest, zonder Dumas te kleineren. Want je kunt een vervlogen tijdperk niet beoordelen aan de hand van de waarden van de huidige maatschappij.

– Wat heb je meegebracht naar deze reïncarnatie?
– Iedereen kent Milady zonder haar te kennen. Ze is de femme fatale, heel mooi en heel aantrekkelijk. Ik vroeg me af hoe je de beroemdste ‘schurk’ in de Franse literatuur wordt. Ik gaf haar een jeugd, gevoelens en vlees om haar uit de karikatuur te halen en haar de complexiteit van een echte vrouw te geven. Ik probeer niet van haar een heilige te maken, ik probeer haar niet vrij te pleiten: ze is gewelddadig, ze pleegt misdaden, maar ik leg uit waarom ze is gekomen waar ze is.

– Zie je enige overeenkomst met wat vrouwen vandaag de dag meemaken?
– Tegen de tijd dat ze door deze mannen voor het gerecht wordt gebracht, is het duidelijk dat Milady het slachtoffer is geworden van een eerste aanslag op haar leven. Als haar man, de Comte de La Fère, zich realiseert dat ze niet het pure jonge meisje is dat hij dacht dat ze was, kleedt hij haar uit en hangt haar in een vlaag van woede op. Op wonderbaarlijke wijze overleeft ze deze vrouwenmoord, gepleegd door de man die de musketier Athos zal worden. Athos pleegde een bezitsmisdaad, woedend omdat hij wist dat zijn vrouw aan iemand anders ‘toebehoorde’. Met het schrijven van dit boek doorkruis ik echter de eeuwen, want vandaag de dag wordt deze situatie nog steeds in veel landen ervaren.

– Kardinaal de Richelieu is een machtig historisch figuur. Wat levert het je op om hem in scène te zetten?
– Alexandre Dumas beschreef hem als sluw en kwaadwillig. Toch was hij een groot man, de stichter van de Franse staat, de schepper van de Académie française en een groot beschermheer van de kunsten. Ik ging op zoek naar veel historische elementen om een portret te restaureren dat beschadigd was.

Foto omslag: © JF PAGA