Regisseuse Mélisa Godet heeft ervoor gekozen om zich in "La Maison des femmes" te richten op de verzorgers.

In La Maison des Femmes in Saint-Denis, Frankrijk, worden vrouwen opgevangen die het slachtoffer zijn van geweld. Bedreigd, gebrutaliseerd, verkracht, verminkt en hun lijden genegeerd, wordt er naar hen geluisterd door een team van medische en sociale professionals. Diane, Manon, Inès, Awa en de andere verzorgers vechten als een team tot het bittere eind. Zelfs als dat betekent dat ze hun eigen evenwicht op het spel zetten.

Eventail.be – Waarom fictie?
Mélisa Godet – Ik schrijf al verhalen zolang ik me kan herinneren. Ik weet niet of ik een goede documentaire zou kunnen maken, dat is een andere baan. Ik hou van koorfilms. Er was ruimte voor een drama dat iets te zeggen had, een film die helder en toegankelijk zou zijn. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk mensen dit onderwerp kunnen zien, dat we niet langer onder het tapijt willen vegen. Het is ook belangrijk om een cast te hebben die bekend, erkend en extreem getalenteerd is. Ondanks zo’n zwaar onderwerp brengen de actrices ook een vleugje humor en lichtheid.

– Wordt er volgens jou wel genoeg gezegd over Maison des femmes?
– We hebben het over geweld tegen vrouwen en kinderen, maar dit houdt op geen enkele manier rekening met de mate waarin deze problemen wijdverspreid zijn in onze samenlevingen. Eén op de twee vrouwen krijgt in haar leven te maken met verkrachting, een poging tot verkrachting of aanranding. Dat is een enorm aantal. Het fenomeen is massaal, ondanks de bestaande structuur: 32 opvanghuizen voor vrouwen in Frankrijk, één in België (1) en één in Mexico.

– De film speelt zich af tijdens de Covid-19 pandemie.
– De pandemie heeft laten zien hoe essentieel onze verzorgers zijn en hoe slecht ze worden behandeld. Het was een ramp voor de vrouwenhuizen omdat de afdelingen leeg waren. Patiënten werden opgesloten in hun huizen zonder de mogelijkheid om artsen te zien of met iemand te praten. Op dit gebied is er niet veel voor nodig om vooruitgang om te zetten in tegenslag. De kleinste politieke, economische of gezondheidsschok kan de rechten van vrouwen en kinderen in gevaar brengen. Als we niet vooruit gaan, gaan we achteruit. Dus laten we onze ogen open houden.

– Het Maison des femmes in Saint-Denis viert haar tiende verjaardag. Het ondervindt echter aanwervingsmoeilijkheden op
. De eerste zorgprofessionals zitten zes, zeven of acht jaar in hun carrière. Dit zijn banen die veel vergen van verzorgers, en je kunt ze niet 25 jaar doen. Het is gewoon te moeilijk. En dus hebben sommige verzorgingshuizen het punt bereikt waarop ze hun teams moeten vernieuwen. De baan van verzorger in vrouwenhuizen is niet aantrekkelijk. Het is aantrekkelijk vanwege de missie die we onszelf stellen, en die is prachtig. Het probleem is hoe onze verzorgers over het algemeen worden behandeld. Bovendien worden ze slecht betaald.

– Het Maison des femmes is een multidisciplinair vrouwencentrum met één aanspreekpunt.
– Het is de creatie van een model dat voorheen niet bestond. En toch is het logisch om te denken dat je, als je slachtoffer bent van geweld, niet vijfentwintig deuren achter elkaar kunt openduwen, alleen om telkens een andere persoon aan te spreken en te vertellen wat je is overkomen. Maar op één plek een open oor vinden is een gegeven. Naast medische zorg zijn er ook creatieve workshops, praatgroepen… Dit revolutionaire idee is het geesteskind van Ghada Hatem, een Frans-Libanese verloskundige gynaecoloog. Ze heeft veel ziekenhuizen bezocht in zeer verschillende delen van de wereld, met zeer specifieke sociale achtergronden. Ze realiseerde zich hoezeer vrouwen met elkaar verbonden zijn door één ding: ze staan allemaal op gelijke voet als het gaat om geweld. Dit is heel belangrijk en de film laat het zien. Deze problemen hebben geen betrekking op een bepaalde achtergrond, afkomst of sociaal-professionele status. Alle vrouwen worden erdoor getroffen, van alle leeftijden.

– Hebben de vrouwencentra ook een preventieve missie?
– Ze willen graag nog meer betrokken zijn bij preventie en dat proberen ze te doen, vooral door op scholen te werken, want onderwijs is de levensader. Hun droom is dat we geen vrouwenopvang meer nodig hebben. Vanaf dan zou het mogelijk moeten zijn om geweld bij de bron uit te roeien. En dat is waar onderwijs een essentiële rol speelt. Klassen scholieren komen naar het Vrouwencentrum en houden vervolgens voorlichtingssessies op middelbare scholen. Bovendien zijn kinderen medeslachtoffers: ze zijn voortdurend getuige van geweld. Velen zijn opgegroeid in dit giftige klimaat. Tijdens de previews van de film praten kinderen van alle leeftijden met ons over wat er met hun moeders is gebeurd.

– Une séquence du film met en scène le seul homme dans l’équipe soignante, qui, peut-être, ne serait pas censé comprendre les problématiques des femmes…
– À la Maison des femmes de Saint-Denis, il y a deux praticiens hommes, un psychologue et un médecin sexologue. Ça change quelque chose pour ces patientes d’entendre de la bouche d’un homme que, en tant que médecin et homme, il considère ce rapport hommes-femmes pas normal, qu’il combat ce qu’on fait aux femmes. Le film ne s’oppose pas aux hommes. Il est contre les violences.

– Wat zijn de belangrijkste behoeften van het vrouwencentrum?
– Geld, heel eenvoudig, en dat is geen sinecure. In Saint-Denis, net als in andere vrouwencentra, besteden de verzorgers veel te veel tijd aan geld jagen in plaats van voor hun patiënten te zorgen. Dat is hun tragedie. Het duurt steeds langer om een eerste afspraak te maken, tot wel vier maanden, terwijl vrouwen in grote nood komen of bellen. De centra zijn te klein omdat er te veel patiënten zijn, te weinig personeel en te weinig geld. Geld is dus de pees van de oorlog.

(1): Het project is zelfs inspirerend in België, aangezien de lancering van het eerste Maison des Femmes, verbonden aan het ziekenhuiscentrum Saint-Denis, enkele jaren later leidde tot de oprichting van Centre 320, bestaande uit drie entiteiten, in de Hoogstraat, binnen het CHU Saint-Pierre, in Brussel. Het project voor de bouw van « La Maison des Femmes » op één enkele site in Brussel wordt gelanceerd.