Prins Gabriel mikt op de bruine baret van de paracommando's

De scène vond plaats in aanwezigheid van koning Filip, koningin Mathilde en prinses Elisabeth, die de diploma-uitreiking bijwoonden. Die dag ontving prins Gabriel zijn master in de sociale en militaire wetenschappen, na vier studiejaren die in augustus 2022 waren aangevangen. Hij wordt de eerste Belgische prins die de volledige opleiding sociale en militaire wetenschappen aan de KMS voltooit, aangezien de andere prinsen zich beperkten tot de driejarige bachelor. Op academisch vlak is hij hiermee het lid van de dynastie met de meest verregaande militaire opleiding.

Gabriel had in september 2025 de graad van onderluitenant behaald, na afronding van zijn bachelor. In plaats van daar te stoppen, koos hij ervoor zijn opleiding met een jaar te verlengen om deze master te volgen, die volledig in het Engels wordt gegeven. In militaire context gebruikt hij sindsdien zijn burgerlijke naam, van Saksen-Coburg (de Saxe-Cobourg). De traditie wil dat de officieren-leerlingen aan het einde van de ceremonie de blauwe baret van de School weggooien om die van de eenheid die zij vervoegen aan te nemen. Voor hem wordt dat de bruine baret, het onderscheidende kenmerk van de paracommando’s.

Een lang trainingstraject

Volgens de informatie die door het ministerie van Defensie aan de pers werd verstrekt, voegt de prins zich bij de Infanterieschool van Aarlen, in het zuiden van het land, waar hij tot maart 2027 zal worden opgeleid in het aanvoeren van een infanteriepeloton. Deze zeer praktische fase is verplicht voor elke afgestudeerde van de KMS die een operationele carrière overweegt. Ze beoogt jonge officieren voor te bereiden op een eerste functie binnen een actieve eenheid.

Vanaf maart 2027 zal Gabriel zijn specifieke opleiding als kandidaat-paracommando aanvatten in het Trainingscentrum voor Commando’s van Marche-les-Dames, en vervolgens in Schaffen. Dit centrum, opgericht in 1947 naar het model van het Britse kamp van Achnacarry waar de eerste Belgische commando’s werden opgeleid, initieert parachutisten en soldaten in gevechten in moeilijk terrein en onder extreme omstandigheden. Vincent Dujardin, historicus aan de UCLouvain, herinnert eraan dat de prins de examens zal moeten slagen en voor de vereiste evaluatiecommissies zal moeten verschijnen om in zijn carrière te kunnen vorderen en ooit te kunnen hopen de graden van majoor of kolonel te bereiken. Het wetsontwerp voorziet evenwel in bepaalde statutaire afwijkingen voor leden van de koninklijke familie, met name inzake rangschikking en toegang tot militaire functies.

De jongeman benadert deze beproeving niet in onbekend terrein. Tijdens een Erasmus-uitwisseling van meerdere maanden aan de Militaire Academie van Saint-Cyr Coëtquidan, in Frankrijk, volgde hij in 2024-2025 een opleiding tot parachutist en een extreme trainingsstage in Frans-Guyana, gedocumenteerd door foto’s die door het Koninklijk Paleis werden verspreid.

Een wet op maat van de jongere kinderen

Deze militaire carrière zou niet mogelijk zijn geweest zonder een lopende hervorming. Tot 2026 stond het wettelijk kader leden van de koninklijke familie niet toe een betaalde functie binnen het ministerie van Defensie uit te oefenen. Op 22 mei jongstleden keurde de Ministerraad een voorontwerp van wet goed, ingediend door minister van Defensie Theo Francken, dat leden van de koninklijke familie die geen dotatie ontvangen toestaat het beroep van militair uit te oefenen.

Het punt is beslissend voor Gabriel. In tegenstelling tot zijn zus Elisabeth, vermoedelijke troonopvolgster en als enige verzekerd, in de huidige situatie, van het ontvangen van een dotatie, ontvangt hij geen dotatie en zal hij er geen ontvangen zolang zijn positie in de opvolgingsorde niet verandert. Net als zijn jongere broers en zussen moet hij een professionele toekomst opbouwen buiten het systeem van koninklijke dotaties. Het wetsontwerp dat op 10 augustus 2026 bij de Kamer werd ingediend voorziet erin hem toe te staan binnen Defensie te blijven in plaats van zich naar de civiele sector te moeten heroriënteren. Artikel 18 ervan bepaalt een inwerkingtreding op 1 juni 2026, onder voorbehoud van de goedkeuring en bekrachtiging van de wet.

In het kielzog van koning Filip

Het traject van Gabriel volgt nauwgezet dat van zijn vader. De toekomstige koning Filip trad in september 1978 toe tot de KMS, binnen de 118e promotie Alle Wapens, alvorens gevechtspiloot te worden, brevet behaald in 1982 na 330 vlieguren, en vervolgens het para-commandoregiment te vervoegen. Hij behaalde zijn brevet A als parachutist op 28 oktober 1982, en vervolgens zijn brevet A Commando na afloop van een raid in de Pyreneeën, uitgereikt door koning Boudewijn op 17 december van hetzelfde jaar. Filip commandeerde vervolgens een peloton bij het 3e Parachutistenbataljon van Tielen, alvorens in 1983 tot kapitein te worden bevorderd. Archiefbeelden uit 1985 tonen hem, op 25-jarige leeftijd, tijdens een vrije val.

De Belgische pers heeft niet nagelaten deze parallel te benadrukken, door eraan te herinneren dat Gabriel «in de voetsporen van zijn vader treedt» door de bruine baret na te streven.

Een gezin met contrasterende trajecten

De keuze van Gabriel krijgt des te meer reliëf in het licht van die van zijn broers en zussen. Elisabeth, de oudste, volgde in 2020-2021 een jaar opleiding aan de KMS alvorens verder te studeren in Oxford en vervolgens Harvard, zonder zich te engageren in een operationele militaire carrière. Emmanuel, het derde kind, bezocht eerst een voetbalacademie in Spanje alvorens een bachelor in management en marketing aan te vatten, in 2026 geheroriënteerd naar het ISTEC van Brussel; hij treedt daarnaast op als DJ onder de naam Vyntrix. De Belgische monarchie laat haar niet-erfgenamen klaarblijkelijk een nieuwe vrijheid om hun professionele leven vorm te geven.

Het militaire engagement van de jongere koninklijke kinderen is overigens geenszins een Belgische bijzonderheid. In het Verenigd Koninkrijk diende prins William zeven jaar in het leger, waarvan drie als reddingshelikopterpiloot; zijn broer Harry bracht er tien jaar door en voerde twee inzetten uit in Afghanistan als Apache-piloot. In Monaco volgde prins Albert II een opleiding tot officier-leerling aan de Franse École navale alvorens erefuncties op zich te nemen. Voor Gabriel ligt de volgende mijlpaal in Aarlen, waar zijn opleiding tot infanterieofficier zal voortduren tot maart 2027, vóór de veeleisende passage van Marche-les-Dames.

Foto omslag: © Didier Lebrun/Photonews